Fan çeşitleri
İşlemci fanları
CPU yani işlemciler için geliştirilen CPU fanlar işlemcilerin ısısının belirli bir seviyede tutulmasını sağlar. İşlemciler çalışma esnasında dahili elektrik enerjisinden sıcaklık üretirler. CPU üzerindeki yük arttıkça, CPU daha çok çalışacaktır ve bu da CPU’ların daha fazla ısınmasına neden olacaktır. Aşırı ısınan CPU ise bilgisayarınızın stabil çalışmasını engelleyecektir. Bir işlemci fanı soğutucuyla beraber aşırı ısınmayı engellemeye çalışır.
Soğutucu, CPU’nun hemen üzerinde yerleşmiş olan metal bir aygıttır. Bu aygıt direkt olarak işlemcinin ısısını kendine çekerek işlemcinin soğumasına katkıda bulunur.
Ancak daha önce de belirttiğimiz gibi fanın kalitesi, CPU fanının etkinliğini yakından etkileyecektir. Özellikle overclock meraklılarının CPU fanları konusunda daha dikkatli ve seçici olması gerekiyor. Piyasada bulunan her fanın soğutmada başarılı olamadığı bir gerçek. Bu nedenle işlemcinizin ısınma durumuna bağlı olarak bir fan seçimi yapmalısınız.
Güç kaynağı fanları
Güç kaynağının en önemli bileşenlerinden biri hiç şüphesiz içinde barındırdığı fandır. Eski PC’lerde, güç kaynağı fanları bilgisayarların genel soğutmasında kullanılırdı ve bu yeterli gelirdi. Ancak bugünün PC’lerinde güç kaynağı fanlarının artık yeterli gelmediği ve donanımlara özel fanların tercih edildiği de bir gerçek.
Ekran kartı fanları
Eski ekran kartlarında kullanılması elzem olmayan ekran kartı fanları, bugünün ekran kartlarının vazgeçilmez bileşenlerinden biri olmuş durumda. Yüksek grafik kartlarının yoğun olarak kullanıldığı zamanlarda (örneğin sistem canavarı oyunları oynarken) ekran kartlarında aşırı ısınma gözlemlenir. Bu aşırı ısınma ise ekran kartının veriminin düşmesiyle sonuçlanabilir. Bu nedenle iyi bir ekran kartı fanı, ekran kartlarının vazgeçilmez bir parçasıdır. Günümüzde Nvidia ve Ati‘nin geliştirdiği yüksek seviyedeki ekran kartlarının bazılarında fanlar da yeterli gelmemektedir. Bu tip kartlarda daha gelişmiş soğutma sistemleri kullanılır ve nispeten daha sessiz çalışırlar.
Çipset fanları
Çipset fanları, çiplerin üzerinde yer alan, aşırı ısınmayı engellemeyi amaçlayan ufak çaplı fanlardır. Anakartların üzerinde bulunan çipsetlerin bazılarında anakart üreticileri, aşırı ısınmanın önüne geçmek için çipsetlerin üzerine fan yerleştirmişlerdir.
Kasaiçi fan
Kasaiçi fanlar, bilgisayarlarda genel soğutmaya yardım ederek hava akışını sağlıklı bir şekilde yerine getirmekle yükümlüdür. Sistemin mantığı ise basitçe kasaiçindeki mevcut sıcaklığın dışarı atılması ve dışarıdaki daha serin havanın kasaiçine alınmasından ibarettir.
Hava dolaşımı ne kadar sağlıklı yapılırsa, donanım bileşenleri de o oranda sağlıklı ve verimli bir şekilde çalışacaktır. Hava dolaşımının kusursuz bir şekilde sağlanması sadece fanların elinde değildir. Örneğin, kasaiçindeki kablo karmaşası fanların aktif bir şekilde hava dolaşımını sağlamasını engeller; bu da kasaiçi sıcaklığın hızla artmasına neden olur. Bunun yanında kasa fanlarının belirli aralıklarla temizlenmesi gerekir.
